22 października na zaproszenie naszego kolegi Macieja Markowskiego udaliśmy się do Muzeum Warszawskiej Pragi aby obejrzeć wystawę czasową „Przyjechali koleją żelazną: Gerber Karol i Judlin Józef Farbiarze z Paryża„.
Wystawa opowiada XIX wieczną historię wsi Grochów przez pryzmat losów rodziny Judlin i Geber. W tle fascynujący i mało znany kontekst dawnej produkcji jedwabiu, rozwoju przemysłowej fabryk i posiadłości ich dawnych właścicieli. Wystawa powstała na podstawie niepublikowanych zdjęć, archiwów rodzinnych i pieczołowicie zbieranych przez lata wycinków z XIX-wiecznych gazet.
Kim są bohaterowie wystawy? Judlinowie założyli pralnię chemiczną i farbiarnię parową w Grochowie, jedną z pierwszych tego typu zakładów w Europie. Fabryka była prowadzona przez kolejne pokolenia jego rodziny, w tym Karola Gebera i Eleonorę Emilię z Leubnerów. Autor wystawy, Maciej Adam Markowski, jest potomkiem założycieli fabryki, dlatego dzieje zakładu splatają się tu z rodzinną opowieścią o ludziach, którzy współtworzyli Grochów i Kamionek. To także historia dziewiętnastowiecznych innowacji: od maszyny parowej po pierwowzór pralki bębnowej – i tego, jak zmieniały one myślenie o ubiorze i codzienności całych społeczności.
![]()





