W dniu 12 kwietnia 2026 roku w Legionowie odbyły się uroczyste obchody Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej – jednego z najważniejszych dni narodowej pamięci, poświęconego tysiącom polskich obywateli zamordowanych wiosną 1940 roku przez sowiecki aparat terroru. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele władz samorządowych miasta i powiatu, reprezentanci służb mundurowych, środowisk kombatanckich, młodzież szkolna, delegacje instytucji i organizacji społecznych oraz mieszkańcy, którzy wspólnie oddali hołd Ofiarom jednej z najtragiczniejszych kart w historii Polski.
Tegoroczne legionowskie obchody rozpoczęły się uroczystą mszą świętą odprawioną w parafii Matki Bożej Fatimskiej. Liturgia zgromadziła licznie przybyłych uczestników, którzy w atmosferze skupienia i modlitwy uczcili pamięć tych, którzy osiemdziesiąt sześć lat temu zostali zamordowani tylko dlatego, że byli polskimi patriotami, oficerami Wojska Polskiego, funkcjonariuszami Policji Państwowej, urzędnikami, lekarzami, nauczycielami i przedstawicielami polskiej inteligencji.
Msza święta miała podniosły i refleksyjny charakter. Modlono się za dusze pomordowanych, za ich rodziny, które przez dziesięciolecia żyły z bólem straty i ciężarem przemilczanej prawdy, a także za Ojczyznę, aby pamięć o jej bohaterach nigdy nie została zatarta. W homilii podkreślono znaczenie pamięci historycznej jako fundamentu narodowej tożsamości oraz obowiązek przekazywania prawdy kolejnym pokoleniom. Zwrócono uwagę, że Zbrodnia Katyńska pozostaje nie tylko symbolem niewyobrażalnego okrucieństwa totalitaryzmu, ale także dramatycznym świadectwem ceny, jaką Polska zapłaciła za swoją niezłomność.
Po zakończeniu nabożeństwa uczestnicy obchodów udali się pod Pomnik Ofiar Zbrodni Katyńskiej, znajdujący się na terenie parafii. Tam odbyła się dalsza część uroczystości patriotycznej. W obecności pocztów sztandarowych, przedstawicieli instytucji publicznych i mieszkańców odczytano okolicznościowe przemówienia, przypominające tragiczne wydarzenia sprzed lat oraz ich szczególne znaczenie dla lokalnej wspólnoty.
W przemówieniach podkreślano, że Zbrodnia Katyńska była zaplanowanym aktem eksterminacji polskich elit – próbą pozbawienia narodu jego duchowego i intelektualnego fundamentu. Przypomniano, że wiosną 1940 roku, na mocy decyzji najwyższych władz Związku Sowieckiego, na rozkaz Józefa Stalina, funkcjonariusze NKWD dokonali masowego mordu na blisko 22 tysiącach obywateli II Rzeczypospolitej. Wśród zamordowanych byli oficerowie Wojska Polskiego, policjanci, urzędnicy państwowi, przedstawiciele wolnych zawodów oraz inteligencja – ludzie stanowiący trzon polskiego państwa i społeczeństwa.
Szczególne miejsce w tegorocznych obchodach zajęła pamięć o ofiarach związanych z ziemią legionowską. Przypomniano, że wśród pomordowanych znalazło się 87 osób związanych z powiatem legionowskim, w tym 40 oficerów i 7 policjantów. To liczba, która unaocznia, jak głęboko tragedia katyńska dotknęła także lokalną społeczność. Za każdą z tych liczb kryją się konkretne nazwiska, życiorysy, rodziny i dramaty, które na trwałe wpisały się w historię regionu.
Kulminacyjnym momentem uroczystości było złożenie kwiatów pod Pomnikiem Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Delegacje samorządowe, przedstawiciele służb mundurowych, organizacji społecznych, szkół i instytucji oddawały hołd pomordowanym, składając biało-czerwone wiązanki i zapalając znicze. Ten symboliczny gest był wyrazem pamięci, szacunku i wdzięczności wobec tych, którzy oddali życie za Polskę.
W legionowskich obchodach nie zabrakło również przedstawicieli lokalnych środowisk społecznych i patriotycznych, od lat zaangażowanych w pielęgnowanie pamięci historycznej. W uroczystości uczestniczyli także reprezentanci Towarzystwa Przyjaciół Legionowa: pani Urszula Stanaszek, pan Krzysztof Krzyczkowski oraz pan Andrzej Bochacz, którzy w imieniu stowarzyszenia oddali hołd Ofiarom Zbrodni Katyńskiej. Obecność członków Towarzystwa była wyrazem troski o zachowanie pamięci o wydarzeniach, które stanowią ważną część lokalnej i narodowej historii.
Udział młodzieży szkolnej w obchodach miał wymiar szczególnie symboliczny. Obecność młodego pokolenia przypomina, że pamięć o Katyniu nie może ograniczać się jedynie do oficjalnych ceremonii, lecz musi być żywą częścią wychowania obywatelskiego i historycznego. To właśnie na młodych spoczywać będzie w przyszłości odpowiedzialność za pielęgnowanie prawdy o losach Ojczyzny i przekazywanie jej dalej.
Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej w Legionowie był nie tylko uroczystością rocznicową, ale przede wszystkim ważną lekcją historii i wspólnotowego świadectwa. Pokazał, że pamięć o Ofiarach Katynia pozostaje żywa – zarówno w wymiarze narodowym, jak i lokalnym. Był to dzień zadumy, modlitwy i refleksji nad losem tych, którzy zostali zamordowani bez sądu, bez grobów, przez dziesięciolecia wymazywani z oficjalnej pamięci.
Dzisiejsze obchody przypominają, że pamięć jest obowiązkiem. Pamięć o Katyniu to nie tylko wspomnienie tragicznej przeszłości, ale także moralne zobowiązanie wobec tych, którzy zginęli, oraz wobec przyszłych pokoleń. To zobowiązanie do prawdy, do troski o historię i do budowania wspólnoty opartej na świadomości własnych dziejów.
Legionowo po raz kolejny dało świadectwo, że pamięta. Pamięta o Ofiarach Katynia, o ich poświęceniu, cierpieniu i niezłomności. Pamięta, bo pamięć jest formą sprawiedliwości. Pamięta, bo pamięć jest hołdem.
Zdjęcia prezentowane poniżej pochodzą z serwisu Urzędu Miasta w Legionowie.
